logo

Pesten

dinsdag 21 mei 2013 15:52

Pesten is in, althans erover praten. In programma’s op de TV vertellen mensen over hoe ze vroeger gepest zijn en wat dat met hen heeft gedaan. De gevolgen zijn doorgaans niet mis: er is mensen veel leed berokkend.  Je hoopt dat de pesters van weleer eens zouden zien wat ze hebben aangericht.  

Wat dat betreft werd ik op mijn wenken bediend door een ander TV programma : de Reünie.  Een programma waarin een schoolklas uit het verleden elkaar nu weer terugziet. De presentator (of de redactie van het programma) selecteert vooraf de ervaringen van de verzamelde klasgenoten  op smeuïgheid: aan de win of aan de verlieskant. Dat levert vaak verrassende inkijkjes in levens op.  Zo ging het in de aflevering die ik zag over een vrouw die toen ze op school zat ernstig is gepest. De presentator ging met haar terug naar een fietstunneltje waar ze vroeger door heen moest en waar ze soms werd opgewacht door een groep van ongeveer vijftien(!) kinderen die haar uitscholden en haar van de fiets trokken. Het beeld dat haar verhaal opriep was beklemmend. Vijftien tegen één, hoe haal je ’t in je hoofd.

Maar, en dat wilde ik toch graag zien: hier werden de pesters met de gepeste geconfronteerd. Waarom was dit gebeurd?  Niemand had een bevredigend antwoord. Sommigen wisten er ook niks meer van. Eén klasgenoot die het nog wel wist bagatelliseerde schokkend “ja, als je jong ben doet je die dingen gewoon, een lolletje, da’s toch niet zo erg.” Een lolletje? Terreur zal je bedoelen.

Maar en dat is het mooie van zo’n confrontatie: iemand anders in die klas had precies het tegenovergestelde gedaan. Zij had zich , ook weer door het zien van een TV programma, gerealiseerd hoe ze er aan had meegewerkt om iemand te grazen te nemen. Ze liet het er niet bij zitten en nam het besluit de vrouw in kwestie op te zoeken en haar haar excuses voor wat ze uitgehaald had aan te bieden. Toevallig (maar wat is toeval) liep ze haar in de supermarkt tegen het lijf, maar aarzelde niet en sprak haar aan.  De gepeste vrouw had haar lesje in het leven wel geleerd leek het. Ze reageerde vrij laconiek, zowel op het lolletje als op de schuldbetuiging.

Pesten is van alle tijden zegt men. Dat is misschien wel zo. maar de mate waarin zou per tijdsgewricht wel eens kunnen schommelen. We hebben allemaal de neiging iemand buiten te sluiten, tot zondebok, tot het zwarte schaap te maken.  Tot meerdere glorie van onszelf uiteraard. Maar, en dat moeten we ook niet uitvlakken, we zijn ook uitgerust met het vermogen tot empathie, meevoelen. Hulp bieden als iemand het alleen niet redt. Kunnen we bewust kiezen wat we op welk moment met iemand doen ?  

Hier wil ik u niet onthouden wat  TV recensent van de NRC Jan Donkers eens schreef nadat hij een programma had gezien waarin een aantal vrouwen in een afvalrace om een man werven. Het gaat er, vermeldt hij,  verbaal niet zachtzinnig aan toe: geschimp, beledigingen. Hij vraagt zich af of er  “.. ooit onderzoek gedaan is naar de gevolgen van al dit geziek en geëlleboog op de geestelijke volksgezondheid?  Hoe ziet het mensbeeld er uit van tieners die met een dagelijkse dosis van dit getreiter worden opgevoed? In 1989 deed de commerciële omroep zijn intrede in Nederland en begon deze zondvloed van openbaar afzeiken.  Is het een wonder dat het twintig jaar later nodig is een Dag tegen het Pesten te organiseren op de scholen?..".

Ik dacht: ik geef het u maar even mee.    

Elly Samsom