logo

Beeldschermen en het fysieke leven

woensdag 15 februari 2012 09:11

Ik droom van een keuken: een droomkeuken, inderdaad. Toegegeven koken is niet mijn grootste hobby. Het begint al met het slepen met boodschappen, menu’s bedenken, dan de regie voeren over pruttelende pannen die net van het vuur moeten als jij ook nog iets anders moet doen. Nee, dan mijn droomkeuken: daar gaat het er helemaal anders aan toe.

In die keuken, daar is een schermpje (display mag ook, computer akkoord) en op dat schermpje kun je ’s morgens intikken wat je ‘s avonds wil eten. En hoe laat je wil eten natuurlijk. Zeg maar om 19 uur gebraden kip met frites en appelmoes. En dat het er dan allemaal op de afgesproken tijd kant en klaar zou zijn. Gewoon ’s morgens ingetikt ’s avonds klaar. Als ik ooit iemand over deze droom vertel wordt het als een goede grap beschouwd. Maar het is helemaal geen grap: ik meen het echt.

Nou, van dát soort schermen hou ik nou. Zo ben ik ook al dolblij met m’n smartphone waar ik al m’n e-mailen berichten op kan zien. Ze beantwoorden lukt nog niet zo erg, maar zover kom ik ook nog wel. Ik geniet van de ov jaarkaart. Niet meer stressen naar het station ‘kan ik mijn auto, kan ik m’n fiets kwijt (buiten de rekken ruimen ze die), kaartje kopen (loket verdwenen) en dus stuntelen bij de automaat waar de zon zo op schijnt dat je net niet kan lezen wat er op het scherm staat. Nee heerlijk het perron op racen, kaart langs de scanner en gaan zitten in de trein . Uitchecken blijft nog een zwak punt maar ook dat gaat steeds beter. En dat ‘ze’ me dus overal kunnen volgen waar ik me met die kaart heen begeef, kan me nu opeens niet schelen hoewel de bescherming van de privacy mij erg nauw aan het hart ligt.

Dan is er natuurlijk de i-pad. Heerlijk surfen op het internet aan de keukentafel terwijl mijn man de kip braadt in een hete pan op het warme fornuis.  Want in de echte wereld moeten de dingen tenslotte gedáán worden.. Mijn man kan dat goed: boodschappen doen en koken. Iedereen prijst hem luid, ik ook. Zelf deed ik dat ook, gedurende  25 jaar. Dat vond iedereen gewoon.

Dus dat van die schermen dat snap ik zeer. Een tv recensent wees er naar aanleiding van een uitzending op hoe gemakkelijk  juist zeer jonge kinderen met een beeldscherm uit de voeten kunnen. Geef hen uw smartphone en ze houden bij wijze van spreken uw agenda bij. Of ze ontdekken gadgets of apps die u niet had vermoed. De recensent zag hier de vooruitgang gloren en de geboorte van een nieuwe mens.

Waar had ik het eerder gehoord?  Ik moest denken aan de tijd dat ik voor een ongevallenverzekeraar telefonische consulten deed over opvoedingsvragen. Een groot deel van de vragen die ik kreeg ging over hoe kinderen (pubers) van hun schermen los te weken. De ergste gevallen gingen over jonge volwassenen die hun dag en nachtritme hadden omgedraaid. Overdag sliepen ze en de nacht brachten ze gamend door. Tot wanhoop van hun ouders. Ik ben me ervan bewust dat ik een toevallige opeenhoping van vragen trof, waardoor de kwestie groter leek dan ie in werkelijkheid was.

Maar het heeft me toch nooit meer echt losgelaten. Als ik zo’n peutertje met een smartphone bezig zie, denk ik snel: niks nieuwe tijd en niks nieuwe mens. Wat hier gebeurt is zo oud als de wereld zelf. Ieder kind is gefascineerd door een bewegend beeld (iedere volwassene trouwens ook) en ieder kind voelt zich beloond als door een druk op de knop iets in gang wordt gezet. Ik ben niet anders. Zoals al uit mijn droomkeuken bleek.

Steeds vallen we een plons terug in de wereld van hier en nu. Die wereld is fysiek en in die wereld gelden de wetten van de zwaartekracht.  Helaas. Er moeten in die wereld dingen gedaan worden en dat kost inspanning en vraagt dus energie. Misschien hebben onze kinderen juist wel pech dat ze geboren zijn in een wereld waarin het lijkt alsof met een druk op de knop alles geregeld is. Misschien moeten we er juist extra alert op zijn onze kinderen daar op te wijzen. Dat er meer voor nodig is om kip met appelmoes en frites op je bord te krijgen dan het simpel intikken op een schermpje.