logo

Kinderen met Funny Brains

maandag 13 juni 2011 19:09

In de blog “straffen en belonen"  introduceerde ik de term ‘Funny Brains’ en beloofde ik te vertellen wat ik daaronder  versta.  Bij straffen en belonen ging het erover hoe je het handig aanpakt als je wilt dat je kind naar je luistert. “Als de tips die ik daar geef niet werken”, schreef ik,” kan het zijn dat uw kind anders leert”.  Dan heb ik het over een kind met ‘Funny Brains’. Oef, wat maak ik het ingewikkeld.

Eigenlijk maak ik in het adviseren over opvoeding onderscheid tussen hoe kinderen zijn. Daarvoor kijk ik naar de  interactie tussen ouders en kind (en leerkracht en kind). Bij die interactie  val ik terug op het mechanisme van de communicatie. Als je wilt dat je kind luistert, ga dan eens bij jezelf als ouder na of de boodschap die je aan je kind geeft helder is. Als er ruis op die lijn zit valt er met succes aan te werken en gaat dat luisteren ook wel lukken. Maar er zijn kinderen bij wie dit niet lukt. Hoe helder je je boodschap ook communiceert als ouder, je kind lijkt niet in staat die te decoderen. Dan kijk ik niet meer naar de interactie dan kijk ik naar het kind. Naar zijn aard, temperament, karakter zo u wilt.

Waarom lijkt je kind niet te begrijpen wat je bedoelt? Je gáát toch door je knieën, je spréékt  hem op ooghoogte aan. Je gaat er nog es goed voor zitten: voor ‘een goed gesprek’ van ouder tot  kind. Je kind wordt boos, je kind wordt verdrietig, je kind belooft beterschap en toch…Het stopt niet op tijd met de computer, of met de teevee, komt niet aan tafel, ruimt niet op, timmert op het hoofd van zijn kleine broertje.. U wordt boos, u heeft het al tien keer gevraagd, laat u uw kind met boze stem weten. Er gebeurt niet wat u wilt , uw kind loopt in het gunstigste geval naar de trap of de gang om de straf die onvermijdelijk volgt alvast uit te gaan zitten.  In het goede gesprek daarna belooft uw kind beterschap die echter nooit komt. Het werkt niet echt he? Uw kind snapt u eigenlijk niet. Of eigenlijk snapt hij u gedeeltelijk. Dat van die straf dat komt wel binnen. Maar waarvoor die straf eigenlijk was bedoeld, dat dan weer niet. Uw kind lijkt er althans niks van te leren want de volgende keer herhaalt het scenario zich op exact dezelfde manier. U snapt er niks van. Uw kind is toch ook niet dom, juist niet dom.

In zo’n geval kijk ik naar uw kind. Wie is uw kind en hoe leert het. Kennelijk niet met terloopse aanwijzingen, op enige afstand geventileerd.  In de huis-tuin en keuken opvoeding regel je veel met Aandacht,  dan met een hoofletter inderdaad. Aandacht is het vehikel waarmee je veel organiseert. Goed gedrag: belonen we; negatief gedrag : negeren we. Zo modelleren we ons kind min of meer naar onze mal. Het is niet denigrerend bedoeld. Maar bij uw funny brains kind werkt het niet zo. Die is, zou je kunnen zeggen, mentaal niet flexibel  genoeg om hier reflexmatig op te reageren.  Het is  er misschien gewoon met zijn hoofd niet bij om de onmiskenbare signalen die u uitzendt op te pikken. Uw kind kan moeite hebben zijn aandacht bewust te richten (op uw vragen bijvoorbeeld), of zijn aandacht ergens vanaf te halen( een interessante bezigheid) en voor uw aandacht open te staan. Uw kind handelt wellicht impulsief: doet voor het denkt.  Dan moet je meer mobiliseren om goed op te voeden dan het vehikel van het geven van aandacht alleen. Kan ik wat specifieker zijn, en preciezer zeggen waar ik eigenlijk aan denk? Denk ik aan kinderen met ADHD, ADD, met autistiform gedrag, of die heel modern, misschien hoogbegaafd zijn. Ik wil me hier niet aan etiketten wagen omdat mijn invalshoek een andere is. Ik zie namelijk, vooral bij jonge kinderen, een overlap van  bovengenoemd opvallend gedrag,  waardoor ik een scheidslijn nogal eens discutabel vind. Ook bij kinderen die later gediagnosticeerd worden.

Dat maakt behandeling niet altijd doorzichtiger. Vandaar dat ik liever spreek over het verschijnsel van Funny Brains. Vandaar uit kijk ik graag naar wat uw kind nu nodig heeft en wat u daarin kunt DOEN.

Elly Samsom